Isn't it obvious? bộ … hả, chẳng phải … sao
rhetorical 'isn't it'
Pattern: Bộ + [person] + không + [verb] + hả? · Chẳng phải + [X] + sao? · [person] + không + [verb] + hay sao?
In Saigon: Bộ + [person] + không + [verb] + hả? · Chẳng phải + [X] + sao? · In Hà Nội: Chẳng phải + [X] + là gì? · [person] + không + [verb] + hay sao?
Typed without accents: chang phai … la gi, hay sao
Some questions aren't really questions: they mean "surely you know" or "isn't it obvious?". Vietnamese builds them from a negative, or chẳng phải, plus a question word at the end.
In Saigon, the everyday version starts with bộ and ends with hả: Bộ anh không biết hả? (You mean you didn't know?) Bộ signals surprise, as if the answer should be plain to see.
Chẳng phải … sao? (isn't it …? wasn't it …?) reminds someone of something they already know: Chẳng phải hôm qua chị dặn em rồi sao? (Didn't I remind you yesterday?)
In Hà Nội, and in writing, you'll also meet … không … hay sao? (don't you …, or what?): Anh không biết hay sao? And chẳng phải … là gì? (if that isn't …, what is?): Thế chẳng phải lừa đảo là gì? (If that isn't fraud, what is?)
Tone matters. Said gently, these questions just show surprise. Said sharply, they sound like a telling-off, so take care with older people and strangers.
Compare chẳng lẽ (surely not), which doubts something you'd rather not believe: Chẳng lẽ anh quên rồi? The forms here push the other way, towards "yes, of course". In writing, phải chăng (could it be that) does a calmer version of the same job.
Examples
Highlighted words are what Saigon and Hà Nội say differently.
-
Saigon
Bộ anh không biết hả? Mai nghỉ lễ mà.
Hà Nội
Anh không biết hay sao? Mai được nghỉ lễ mà.
You mean you didn't know? Tomorrow's a public holiday.
-
Chẳng phải hôm qua chị dặn em rồi sao?
Didn't I remind you yesterday?
-
Saigon
Bán hàng giả như vậy, chẳng phải là lừa đảo sao?
Hà Nội
Bán hàng giả như thế, chẳng phải lừa đảo là gì?
Selling fakes like that, isn't that fraud?
-
Saigon
Bộ em không thấy trời sắp mưa hả?
Hà Nội
Em không thấy trời sắp mưa hay sao?
Can't you see it's about to rain?