Direction words follow the map and the speaker: ra Hà Nội, vô Sài Gòn, lên Đà Lạt, lên lầu
which direction word for which place
Pattern: (đi) ra + [northern place] · (đi) vô / vào + [southern place] · lên + [highland place, upper floor] · xuống + [lowland place, lower floor] · trên / dưới + [place] (seen from where the speaker is)
In Saigon: vô · In Hà Nội: vào
Typed without accents: vao Sai Gon, ra Ha Noi, len Da Lat, vao Nam, ra Bac, len tang, xuong tang, len lau
Travelling within Vietnam, the direction word follows the map. Going north, up the long coast, is ra: ra Hà Nội, ra Huế. Going south is vô (vào in writing and in Hà Nội): vô Sài Gòn, vô Nam. So someone in Saigon says Tuần sau em ra Hà Nội, and someone in Hà Nội says Tuần sau em vào Sài Gòn.
Lên is for the highlands: lên Đà Lạt, lên Tây Nguyên (the Central Highlands). Xuống is for the lowlands: from Saigon, xuống Cần Thơ, xuống miền Tây (the Mekong Delta). Về replaces them all for going home: về quê. Going abroad is qua (in Hà Nội, sang): qua Mỹ.
For being there rather than going, the same map gives ngoài and trong. A Saigon speaker says Ba mẹ em ở ngoài Hà Nội; a Hà Nội speaker says Chị tôi ở trong Sài Gòn.
Close by, up and down follow where the speaker is. Lên and xuống take you between floors, lên lầu (upstairs; in Hà Nội, lên gác), and in and out of water: xuống hồ bơi (get into the pool), lên bờ (get out). Floors are counted differently too: Saigon has tầng trệt (the ground floor), then lầu một, lầu hai; Hà Nội starts at tầng một, so its tầng hai is Saigon's lầu một.
Examples
Highlighted words are what Saigon and Hà Nội say differently.
-
Tuần sau em ra Hà Nội công tác.
Next week I'm going up to Hà Nội for work.
-
Saigon
Ba mẹ anh vô Sài Gòn chưa?
Hà Nội
Bố mẹ anh vào Sài Gòn chưa?
Have your parents come down to Saigon yet?
-
Saigon
Cuối tuần tụi mình lên Đà Lạt chơi nha.
Hà Nội
Cuối tuần bọn mình lên Đà Lạt chơi nhé.
Let's go up to Đà Lạt this weekend.
-
Mai em xuống Cần Thơ thăm bạn.
Tomorrow I'm going down to Cần Thơ to see a friend.
-
Saigon
Em đang ở trên lầu, anh lên đi.
Hà Nội
Em đang ở trên gác, anh lên đi.
I'm upstairs, come on up.